Mövzu: تورکی ناغیل و حیکایه لر

Qucağında Korpəsi 20 Qat Borcun Duvarına Söykənib.Qabağında Dəmir Kasaya Atılan Qara Pulların Cinqiltisi Korpə Uşağın İnqələrində İtir.Puzğun Baxışları Gəlib-Gedənlərin Əllərinə Tikilib.Sulğun BənizinəÇokən Qaralar Ürəyinə Çəkilmiş Çapaz Yaralardan Söz Açır.Kartun Döşəkcınin Üstündə Çarpaşıq Düşlərində Dolaşan Ümüdsüz Gələcəyi Bağrına Dağ Üstən Dağ Çəkir.Ac Korpəsin Bağrına Basıb İçrəsin Qarışdıran Fırtınanı Laylalarıyla Söndürüb Balasın Yatırdır.Bala Yatırkən Ananın Gözlərindən Axan Nisgillər Yuxarı Model Maşınların Tormuzlarında Unudulur

Bu Nağıla Bir Göz Altı Baxın.Məncə Çox Gözəldir

Allah Əzrayilə Əmr Edir Ki Gedsin Bəndələrin Birini Dunyadan Koçürtsün.Əzrayil Gedir Qapını Döyür.Bir Balaca Qız Üşağı Qapını Açır.Hava Soyuqdu.Qar Bir Ağ Kürsü Yorqanı Tək Yerin Üzünə Çəkilib.Əzrayil Üstündə Oturan Qarları Qapının Astanasında Silkəlir.Qız Soruşur Sız Kimsiz Ki Bu Qarda Bızə Gəlmisiz?
Əzrayil Deyir Qonaq Sevmirsiz?Mən Gonağam
Qəz Buyurun Deyir.Əzrayil Saraya Bəzər Bir Böyük Evə Girir.Səhərin Günü Tək Hər Yer Işıq.Qız Qonaqğı Buxarinin Yanına Taruf Edir.Ta Odun İsisində Qızışsın.Özü Gedir Pilləllər TərəfŞəklə Başın Dondərib Əzrayili Dalısı Oda İstiləşəndə Görür.Taza Qonaq Təcübdən Evin Hər Bir Yerin Gözünün Altında Keçirir.Evda Bir Səs Yox Elə Bil Təkcə Qız Burda Yaşayır.Bir Nrçə Müddət SonraQız Bir Beli Bükülmüş Ağ Birçək Xanımın Əlindən Yapıçırar Yavaş-Yavaş Pillələri Əndiri.Əzrayil İstədi Qabağa Gedsin Qıza Kömək Eləsin.Birdən Yadına Düşdü Ki Əzrayil Hər Kəsə Əl VursaDunyadan Köçüb-Getməlidir.Öz Yerində QuruyubGələn Xanım Özünün Səndəlisində Oturub Qonağa Xoş Gəldin Deyir.Qızda Onun Yanında Ayaq Üstə Durub Heçnə Danışmır.Ağ Birçək Xanım Qonaqdan Soruşur:Hardan Gəlibsiz Kimi Görməyə Gəlibsiz.Qədəmiz Gözümüz Üstündə.Çöxdandı Bu Evin Qapısın Döyən Olmamışdı.
Axı Nə Desin.Desin Gəlmişəm Can Almağa.Allah Məni Yollurub Nədən Ötür...
Xanım Başlamışdı Dərdləşirdi.Nə Ki Çox Zamandı Evlərinə Gələn Yoxudu Göylu İstəyirdi Danışsın.Danışığın Arasında Birdən Nəfəsi Tutuldu.Çətinliklə Nəfəs Nəfəs Çəkirfi.Qız Anasının Çirnin Oğa-Oğa Qonağa Deyir:Anam Çoxdandı Ki Belədir Hərdən Nəfəsi Gedir.Nəfəsi Hərdən Tutur Çətin Nəfəs Çəkir.İndicə Gedərəm Davaların Gətirrəm.Pilləlləri Tələsik Çıxır.Qonaq Ağbirçək Arvada Yaxınlaşıb Bir Neçə Saniyə Biləsinə Baxdı.Birdən Pillələrin Tərəfindən Bİr Səs Gəldi.Əzrayil Baş Qaytarıb Gördu Qızın Qıçı Bir-Birinə İlişib Yıxılmaqdadı.Özün Yetirir Pillələrin Ayağına Qız Düşür Qucağına0Qızı Yavaşca Yerə Qoyur.
Anasının Nəfəsi Yerinə Gəlib Qızın Başı Ustunə Gəlir.Qız Səssiz-Səmirsiz Yerə Üzanıb.Qonaqın Yadına Düşür Ki Əli Hər Kimə Dəysəydi...

Eşqin Muhakimə Cələsəsidir.
Qazi Əğilidi.
Eşq Təbid Olmuşdur Məğzin Lap Uzaq Yerinə.Yanı:Unudmaq.
Ürək Eşqin Bağışlanmasın İstədi Amma Qalanlar Onua Qarşı Çıxdılar.Urək Başladı Eşqidən Tərəf Çıxmağa:
Ahayyyyy Göz Məyər Sən Deyildin Ki Hər Gün Onu Görməyi Arzı Edirdin?
Ahayyyyy Qulaq Məyər Sən Deyildin Ki Onun Səsin Eşitməyi Arzılayırdın.
Sizzzz Ayaqlar MəyəOnun Yanında Getməyə Həməşə Amadə Deyildiz.Bəs Niyə İndi Eşqlə Muxalifsiz?
Hamısı Etiraz eləyib Cələsədən Çıxdılar.Ancaq Əqlinən Ürək Qaldı.
Əql Dedi:Görüsən Ürək! Hamının Eşqidən Acığı Gəlir.
Amma Mən Bilmirəm Niyə Eşqi Səni Çox İncidə - İncidə Hələ Ona Dayaq Durursan?
Ürək Dedi:Mən Eşqsiz Yaşaya Bilmərəm.Fəqət Ondandı Ki Qala Bilmişəm.....

Ən Qədim Çağlardan - O Zaman Ki hələ İnsanın Ayağı Yer Üzünə Yetişməmişdi Yaxçılıqlarla - Yamnlıqlar Yer Üzündə Varıydılar.Onlar İşsizlikdən Yorulmuşdular.Bir Gün Hamısı Yığışıb Darıxmış Oturmuşdular.Birdən zəkavət Durub Dedi:" Gəlin Gizlən - Panç Oynayaq ".
Hamı Sevinib Qəbul Elədilər.Dəlilik Ddedi:" Mən Göz Yumacağam - mən Göz Yumacağam ."Hamı Qəbul Elədi Dəlilik Göz Yumsun.
Dəlilik Özün Bir Ağaca Qoyub Saymağa Başladı." Bir - Iki - Üç - ...".Litafət Aydan Aslandı.Yalan Dedi Gedirəm Daşın Altına Amma Dənizin Təkinə Geddi.Xiyanət Zibillərin İçinə Geddi.Tamah Özü Tikən Kisənin İkinə Girdi.
Dəlilik Hələdə Sayırdı."Yetmiş İki - Yetmiş Üç - ...".Sevğidən Sonra Hamı Gizlənmişdi.Necəki Bilirsiz Sevgini Gizlətmək Olmaz.Dəlilik Saymağın Qurtariydi."Doxsan Beş - Doxsan Altı - Doxsan Yetdi...".Yüzə Yetməmişdi ki Sevgi Atılıb Bir Şaxə Roz Gülün İçində Gizləndi.
İlk Tapılan Kahilliqdi.Onun Kahilliği Qoymamışdı Qaçıb Gizlənsin.Litafət Ayda Tapıldı - Yalan Dənizin Təkində - Həvəs Yerin Arasında.Hamısı Bir Bir Tapıldı Amma Hələ Sevgi Tapılmamışdı.Cicik Dəlinin Qulağına Oxudu:" Segi Roz Gülün İçində.Ged Onuda Tap ."Dəlilik Bir Budaq Ağacdan Dərib Sevinə - Sevinə Roz GülünəBatırdı.O Anda Bir Ağlamaq Səsi Gəldi.Sevgi Əlin Üzünə Tutub Gülün Eşikinə Çıxdı.
Barmaqlarının Arasınan Qan Tökülürdü.Ağacın Budağı Gözünə Girib Kor Eləmişdi.Dəlilik Peşman Oldu.Dedi" Mən Nə Elədim?Mən Nə Elədim?Səni Necə Toxdada Billəm? "
Sevgi Cavab Verdi:" Sən Məni toxdadanmasan Amma Mənə Yol Göstərə Bilərsən " .
O Zamanan Sevgi Kor Olub.Dliliklə Bir Birinin Yanında Qaldılar.

Cengiz-name Destanı

Ortaasya’da yaşayan Türk boyları arasında XIII. yüzyılda doğup gelişmiştir. Cengiz nâme Moğol hükümdarı Cengiz’in hayatı, kişiliği ve fetihleri ile ilgili olarak Cengiz’in oğulları tarafından idare edilen Türkler tarafından meydana getirilmiştir. Orta Asya’da yaşayan Türkler özellikle de Başkurd, Kazak ve Kırgız Türkleri, Cengiz destanını çok severek günümüze kadar yaşatmışlardır. Cengiz-nâme’de, Cengiz bir Türk kahramanı olarak kabul edilmekte ve hikâye Türk tarihi gibi anlatılmaktadır.
Cengiz, Uygur Türeyiş destanının kahramanları gibi gün ışığı ile Kurt-Tanrı’nın çocuğu olarak doğar. Cengiz-nâme, Moğol Hanlarının destanî tarihi olarak kabul edildiğinden tarih araştırıcılarının da dikkatini çekmiştir. XVII. yüzyılda Orta Asya Türkçesinin değerli yazarı Ebü’l Gâzi Bahadır Han, “şecere-i Türk” adlı eserinde “Cengiz-Nâme”nin 17 varyantını tesbit ettiğini söylemektedir. Bu bilgi, bu destanın, Orta Asya’daki Türkler arasındaki yaygınlığını göstermektedir.
Orta Asya Türkleri, Cengiz’i islâm kahramanı olarak da görmüşler ve ona kutsallık atfetmişlerdir. Batıdaki Türkler tarafından ise Cengiz hiç sevilmemiştir. Arap tarihçilerinin, bu hükümdarı islâm düşmanı olarak göstermeleri ve tarihî olaylar onun sevilmemesinde etkili olmuştur. Moğolların Anadolu�ya saldırgan biçimde gelip ortalığı yakıp yıkmaları, Bağdat’ın önce Hülâgu daha sonra Timurlenk tarafından yakılıp yıkılması, Timurlenk’in Yıldırım Beyazıd’la sebebsiz savaşı gibi tarihi gerçekler, Cengiz’in de diğer Moğollar gibi sevilmemesine sebeb olmuştur. Cengiz-Nâme batıda yaşayan Türkler’in hafıza ve gönüllerinde yer almamıştır. “Cengiz-Nâme”nin Orta Asya Türkleri arasında bir diğer adı da ” Dâstân-ı Nesl-i Cengiz Han”dır. Edige Bu destanda XIII yüzyılda Hazar denizi kıyısında kurulan Altınordu Hanlığının XV. yüzyılda Timurlular tarafından yıkılışı anlatılmaktadır.
Destanın adı, Altınordu Hanı ve bu destanın kahramanı Edige Mirza Bahadır’a atfen verilmiştir. Edige Mirza Bahadır’ın devletini ayakta tutabilmek için yaptığı büyük mücadeleler, ölümünden sonra XV. yüzyılda destan haline getirilmiştir. 1820′yılından itibaren yazıya geçirilen Edige destanının Kazak-Kırgız, Kırım, Nogay, Türkmen, Kara Kalpak, Başkırt olmak üzere altı rivâyeti tesbit edilmiştir Çeşitli Türk guruplar arasında Alp Er Tunga ve Oğuz Kağan gibi ilk Türk destanlarının izlerini taşıyan Türk kahramanlık dtünya görüşünü temsil eden burada bahsi geçenler kadar yaygınlaşmamış ortak edebiyat geleneği içinde yer almamış pek çok başka destan örneği bulunmaktadır.
Osmanlı sahasında destandan hikâyeye geçişte ara türler olarak da nitelendirilen çok tanınmış ve bir çok Türk topluluklarınca da bilinen Köroğlu örneği yanında daha sınırlı alanlarda tesbit edilen Danişmendname , Battalname gibi ilgi çekici örnekler de bulunmaktadır.

[Forumda Tapılan Linkleri təkcə üzvlərimiz Görə bilər. ]

ايكي دوست

Çox səmimi iki dost idilər.Ancaq birisi çox hiyləgər,paxıl.hərəkətli, o biri isə çox saf.dürüst və səssizdi.Bir gün hiyləgər olan dost ,digər dostunun yanına gedərək işlərinin pis olduğunu deyər ve ondan pul ister semimi dostu onu hec qirmaz ve elindeki butun pulu dostuna verer.Dostu bu pulla işlərini yoluna qoyar.
Bir xeyli vaxtdan sonra hiyləgər olan yenə dostunun yanına gedər və onun evlənmək üzre olduğu nişanlısını çox bəyəndiyini və ona verməyini istər.
Dostu çox təçüblənər,nə deyəcəyini bilməz.
Amma aralarında o qədər qüvvətli bir sevgi var idi ki,dostuna yox deyəməz,nisanlısını dostuna verər.Zaman içində saf olan dostunun işləri pisləşər və
birdən dostu ağlına gələr.(mən ona işləri pis olanda yaxşılıq etmişdim deyərək) dostunun iş yerinə gedər və işləmək üçün iş istər.Dostu ona iş verməz...
Peşmanlıq və üzgünlük içində geri qayıdar,amma yenədə dostuna hirslənməz. Bir gün çöldə gəzərkən yanına xəstə və yaşlı bir adam yaxınlaşar.Kasıb olduğu üçün dərman ala bilmədiyini deyər.Yaşlı adama istədiyi dərmanı alar və ona verər..Az bir vaxtdan sonra yaşlı adamın öldüyünü eşidər.Yaşlı adam çox varlı idi və bütün mirasını ona verər..Saf adam artıq varlıdı,Birazda sevdiyi dostuna küskünlüyü olduğundan dostunun iş yerinin qarşısında bir ev alar və ora köçər.Bir gün evinin qapısını dilənçi bir qadın döyər...
Yaşlı qadın ac olduğunu,ona yemək verməsini istər.Bizim saf heç düşünmədən qadını içəri çağırar,yemək verər.Kimsəsi olmadığını öyrəndiyi qadına: Onunda tək
olduğunu deyər və bu evdə birlikdə yaşayaq,sən ev işlərini və yeməkləri hazırlayarsan deyər.Yaşlı qadın heç düşünmədən qəbul edər.Bir vaxtdan sonra yaşlı
qadın ona uyğun bir qız tapıb evlənməsini deyər.Belə bir qızı hardan tapacağını,onun tanıdığı olmadığını deyər
Yaşlı qadın ona uyğun bir qız tanıdığını və onunla görüşə biləcəyini deyər. Görüşmələr sonunda evlənməyə qərar verilər və toy dəvətnamələri paylanır.Küskün olduğu halda belə,çox sevdiyi dostunu yenədə unutmamışdır...Sevdiyi dostuna dəvətnamə göndərər.Toy günü gəlib çatar,Saf adam toy salonunda bir şeylər demək istəyilə mikrafonu alar və başlayar yaşadıqlarını danışmağa;
"Əvvəldən çox sevdiyim bir dostum vardı.Bir gün işləri pis olduğunda məndən borc pul istədi.Əlimdəki bütün pulu ona verdim.Evlənmək üzrə olduğum nişanlımı çox bəyəndiyini söyləyərək məndən istədi.Çox üzülərək onuda verdim.Çünki biz gərçək dostduq,onun üzülməsini istəmədim...
Çox üzüldüm,ama yenədə dostuma əsəbləşmədim.Çünki biz gərçək dostduq"
Bu sözləri eşidən hiyləgər olan dostu daha çox dözə bilməz mikrafonu əlinə alar və başlayar danışmağa.
" Mənimdə bir vaxtlar çox sevdiyim bir dostum vardı.İşlərim pisləşdiyindən Ondan pul istədim,bütün pulunu verdi.Sonra ondan nişanlısını istədim üzülərək
nişanlısınıda verdi.
Nişanlısını istəməmin səbəbi isə o qadının dostuma layiq olmamasıydı.Çunki o qadın ( Həyat Qadınıydi) Dostum çox saf oluduğu üçün dostumu o qadından bu yolla qurtardım.
İşləri pis olduğunda yanıma gəldi,iş istədi.Dostumu öz əmrimdə işlədə bilməzdim,ona görə iş vermədim.
Günün birində qarşılaşdığı yaşlı adam mənim atamdı,Atam ölmək üzrəydi,onu dostumun yanına mən göndərdim və mirasını ona mən verdirdim.
Evinə gələn dilənçi qadın mənim anamdı,Ona baxıb yaxşı yaşaması üçün göndərdim ve indi de evlenmek uzre oldugun qadin menim bacimdi ....Hekayədən alınacaq nəticə:
İnsan dostu üçün elədiklərini məcbur qalmadıqca deməz,Bütün yaxınlıq duyduğlarınıza birdə bu gözlə baxın,Siz bilmədən,sizin üçün kim bilir nələr etmişdi.
چوخ صميمي ايکي دوست ايديلر.آنجاق بيريسي چوخ حيله گر،پاخيل.حرکتلي، او بيري ايسه چوخ صاف.دوروست و سسسيزدي.بير گون حيله گر اولان دوست ،ديگر دوستونون يانينا گئده رک ايشلري نين پيس اولدوغونو دئير وئ اوندان پول ايستئر سئميمي دوستو اونو هئج قيرماز وئ ائليندئکي بوتون پولو دوستونا وئرئر.دوستو بو پوللا ايشلريني يولونا قويار. بير خئيلي واختدان سونرا حيله گر اولان يئنه دوستونون يانينا گئدر و اونون ائولنمک اوزرئ اولدوغو نيشانليسيني چوخ بينديگيني و اونا وئرمگيني ايستر. دوستو چوخ تچوبلنر،نه دئيه جگيني بيلمز. آما آرالاريندا او قدر قوووتلي بير سئوگي وار ايدي کي،دوستونا يوخ دئيه مز،نيسانليسيني دوستونا وئرر.زامان ايچينده صاف اولان دوستونون ايشلري پيسلشر و بيردن دوستو عاغلينا گه لر.(من اونا ايشلري پيس اولاندا ياخشيليق ائتميشديم دئيه رک) دوستونون ايش يئرينه گئدر و ايشله مک اوچون ايش ايستر.دوستو اونا ايش وئرمز... پئشمانليق و اوزگونلوک ايچينده گئري قاييدار،آما يئنه ده دوستونا حيرصلنمز. بير گون چؤلده گزرکن يانينا خسته و ياشلي بير آدام ياخينلاشار.کاسيب اولدوغو اوچون درمان آلا بيلمه ديگيني دئير.ياشلي آداما ايسته ديگي درماني آلار و اونا وئرر..آز بير واختدان سونرا ياشلي آدامين اؤلدويونو ائشيدر.ياشلي آدام چوخ وارلي ايدي و بوتون ميراثيني اونا وئرر..صاف آدام آرتيق وارليدي،بيرازدا سئوديگي دوستونا کوسکونلوگو اولدوغوندان دوستونون ايش يئري نين قارشيسيندا بير ائو آلار و اورا کؤچر.بير گون ائوي نين قاپيسيني ديلنچي بير قادين دؤير... ياشلي قادين آج اولدوغونو،اونا يئمک وئرمه سيني ايستر.بيزيم صاف هئچ دوشونمه دن قاديني ايچري چاغيرار،يئمک وئرر.کيمسه سي اولماديغيني اؤيرنديگي قادينا: اونوندا تک اولدوغونو دئير و بو ائوده بيرليکده ياشاياق،سن ائو ايشلريني و يئمکلري حاضيرلايارسان دئير.ياشلي قادين هئچ دوشونمه دن قبول ائدر.بير واختدان سونرا ياشلي قادين اونا اويغون بير قيز تاپيب ائولنمه سيني دئير.بئله بير قيزي هاردان تاپاجاغيني،اونون تانيديغي اولماديغيني دئير ياشلي قادين اونا اويغون بير قيز تانيديغيني و اونونلا گؤروشه بيله جگيني دئير. گؤروشمه لر سونوندا ائولنمه يه قرار وئريلر و توي دعوتنامه لري پايلانير.کوسکون اولدوغو حالدا بئله،چوخ سئوديگي دوستونو يئنه ده اونوتماميشدير...سئوديگي دوستونا دعوتنامه گؤندرر.توي گونو گليب چاتار،صاف آدام توي سالونوندا بير شئيلر دئمک ايستگيله ميکرافونو آلار و باشلايار ياشاديقلاريني دانيشماغا؛ " اولدن چوخ سئوديگيم بير دوستوم واردي.بير گون ايشلري پيس اولدوغوندا مندن بورج پول ايسته دي.اليمده کي بوتون پولو اونا وئرديم.ائولنمک اوزره اولدوغوم نيشانليمي چوخ بينديگيني سؤيليه رک مندن ايسته دي.چوخ اوزوله رک اونودا وئرديم.چونکي بيز گرچک دوستدوق،اونون اوزولمه سيني ايستمه ديم... چوخ اوزولدوم،آما يئنه ده دوستوما عصبلشمه ديم.چونکي بيز گرچک دوستدوق " بو سؤزلري ائشيدن حيله گر اولان دوستو داها چوخ دؤزه بيلمز ميکرافونو الينه آلار و باشلايار دانيشماغا. " منيمده بير واختلار چوخ سئوديگيم بير دوستوم واردي.ايشلريم پيسلشديگيندن اوندان پول ايسته ديم،بوتون پولونو وئردي.سونرا اوندان نيشانليسيني ايسته ديم اوزوله رک نيشانليسينيدا وئردي. نيشانليسيني ايستممين سببي ايسه او قادي نين دوستوما لاييق اولماماسييدي.چونکي او قادين ( حيات قادينييدي) دوستوم چوخ صاف اولودوغو اوچون دوستومو او قاديندان بو يوللا قورتارديم. ايشلري پيس اولدوغوندا يانيما گلدي،ايش ايسته دي.دوستومو اؤز امريمده ايشله ده بيلمزديم،اونا گؤره ايش وئرمه ديم. گونون بيرينده قارشيلاشديغي ياشلي آدام منيم آتامدي،آتام اؤلمک اوزريدي،اونو دوستومون يانينا من گؤندرديم و ميراثيني اونا من وئرديرديم. ائوينه گلن ديلنچي قادين منيم آنامدي،اونا باخيب ياخشي ياشاماسي اوچون گؤندرديم وئ ايندي دئ ائولئنمئک اوزرئ اولدوگون قادين مئنيم باجيمدي ....هئکايه دن آليناجاق نتيج: اينسان دوستو اوچون ائله ديکلريني مجبور قالماديقجا دئمز،بوتون ياخينليق دويدوغلارينيزا بيرده بو گؤزله باخين،سيز بيلمه دن،سيزين اوچون کيم بيلير نه لر ائتميشدي.

قاريشقا

سولئيمان ساراييندا اؤز اساسينا سؤيکنميشدي. جينلر ائلجه ايشله مشغول ايديلر. اونلار هر دفعه سولئيماني گؤردوکده او حضرتين عظمتي اورکلريني بورويور و داها آرتيق توازؤکارليقلا ايشله ييرديلر. سولئيمان آللاه اوچون نامازيني قورتاردي و جينلرين ايشينه نزارت ائتمک اوچون اؤز عيبادت محرابيني ترک ائتدي. او اساسينا سؤيکنه رک صحنهيه تاماشا ائديردي. جينلر ايشله ييرديلر. آللاه-تالا ايراده ائتميشدي کي، او آندا سولئيمانين روحونو آلسين و اونون روحو سمايا قاناد چاليب، آللاها طرف گئتسين. سولئيمانين بدني بير نئچه گون او حالدا قالدي. جينلر هر دفعه داخيل اولدوقدا سولئيماني گؤرور و اؤز موختليف ايشلري ايله مشغول اولوردولار. هئچ کس مثلاين حقيقتيني درک ائتميردي. هامي سولئيمانا باخير و اونون آياق اوسته دوردوغونو گؤروردو. آللاه-تالا اؤزونون جين و اينساندان اولان بنده لرينه باشا سالماق ايسته ييردي کي، قئيب عالميندن اونلارين خبرلري يوخدور. قاريشقالار مرمر دؤشنه جک اوزرينده سوروشوردولر. هئچ کس اونلارين اولماسيني هيسس ائتميردي. آللاه-تالا ايراده ائتميشدي کي، حقيقتي اؤز زيف مخلوقلاري نين بيري نين واسيطه سي ايله بيان ائتسين. قاريشقا يئرين اوزرينده سورونمکله اؤزونو سولئيمانين اساسينا چاتديردي. اسانين تاختادان اولدوغونو هيسس ائتدي. اونا گؤره ده اونو چئينمه يه باشلاديلار. سولئيمان ايسه ائلجه اساسينا سؤيکنميشدي. قاريشقالار اؤز ايشلرينده آرتيق س`يله چاليشيرديلار. جينلر ده چاليشيرديلار. بير نئچه هفته دن سونرا قاريشقالار اسانين بير حيصه سيني نازيکلشديرديلر. بو زامان بؤيوک بير حاديثه باش وئردي: سولئيمان يئره ييخيلدي. او، مرمر دؤشمه نين اوزرينه دوشدو. هامي اونون چوخدان دونياسيني دييشديگيني و جانيني تاپشيرديغيني بيلدي. جينلر بيلديلر کي، قئيبدن خبرلري يوخدور. اونلار سولئيمانين اؤلومونو بيلمه ديکلرينه گؤره بوتون بو مودتده ائلجه ايشله مشغول اولوبلار. اگر او قاريشقالار اولماسايديلار اونلار هله چوخ ايشليه جکديلر. مؤ`مينلر سولئيمانين اؤلومونه گؤره قم-غوصه يه باتديلار. آما، جينلر سئوينديلر. چونکي، اونلار اينسانا خيدمت ائتمک ايشيندن آزاد اولموشدولار. بئله ليکله، سولئيمانين حاکيميتي سونا چاتدي. چوخ غريبه بير مملکت... اينسان، جين و هئيوانلارين برپا ائتديگي ماراقلي بير مدنيت... سالام اولسون سولئيمانا؛ مودريک پئيغمبره؛ آللاها شوکر ائدن ايمان مملکتي نين پادشاهينا------

قشنگ خوروز

بیری وار ایدی, بیری یوخ ایدی, کئچمیش زامان*لاردا ایکی ئوزاق قوحوم
وار ایدی. بون*لارین بیری یوخسول ایدی, اوزو ده مئشده, بالاجا بیر داخمادا
اولوردو. او بیری دؤولت*لی ایدی, شهرده, قشنگ, بؤیوک بیر ائوده
یاشاییردی.
گون*لرین بیر گونو یوخسول, مئشه ایله گئدیردی, بیر*دن آغاجین آلتیندا
پاریلدایان, قیزیل بیر للک گؤردو. باشینی قال*دیریب یوخاری باخدی,
گؤردو کی, آغاجدا قویروغو قیزیل بیر خوروز اوتوروب. یوخسول قیزیل للیی
گؤتوروب بیرباش شهره, دؤولت*لی قوحومونون یانینا گتیردی.
دؤولت*لی قیزیل للیه باخیب دئدی:
- گؤزل شئی*دیر! آنجاق دیری چوخ آزدیر. من سنه بو للک
اوچون بیرجه مانات گوموش پول وئررم.
یوخسول ایسه عومرونده قیزیل گؤرممیشدی, اونا گؤره ده بیلمیردی
کی, بو للک خالص قیزیل*دان*دیر. او ائله بیلیردی کی, بو نه ایسه قشنگ
پاریلدایان بیر شئی*دیر. اونا گؤره ده او ائله بیلدی کی, اونون قیزیل للیی
اوچون گوموش پول یاخشی قییمت*دیر.
یوخسول کیشی او بیری گون ائنه ده مئشیه گئتدی, همین آغاجین آلتین*دان
ائنه ده قیزیل للک تاپدی. اونو گؤتوروب دؤولتلی*نین یانینا
آپاردی, ائنه ده عوضینده گوموش پول آلدی. بیر نئچه گون دالبادال
بو احوالات بئله باش وئردی.
بیر دفعه ده یوخسول همیشکی کیمی آغاجین آلتینا گلدی, گؤردو
کی, قیزیل قویروقلو خوروز برک*دن بانلاییر:
- کیم منیم اوره ییمی یئسه, او آدام هر گون بالیشینین آلتین*دان
ایکی قیزیل یومورتا تاپاجاق! کیم منیم اوره ییمی یئسه, او هر گون
بالیشینین آلتین*دان ایکی قیزیل یومورتا تاپاجاق!
یوخسول بو ایشه لاپ مات قالدی, تئز شهره قاچیب احوالاتی دؤولت*لی
و آجگؤز قوحومونا دانیشدی. او ایسه جاوابیندا دئدی:
- اگر سن او خوروزو منیم اوچون توتا بیل*سن, سنه اونون اوچون
مین گوموش پول وئررم!
یوخسول اونونلا بئله شرط کسدی:
- سنین پولون منه لازیم دئییل! یاخشیسی بودور کی, منیم ایکی
اوغلومو اوز یانینا آپاریب اونلارا اوز اوشاق*لارین کیمی باخ. من ایستییرم
کی, اونلار عقل*لی و ساواد*لی اولسون*لار.
دؤولت*لی او ساعت سؤز وئردی کی, یوخسولون اوشاق*لارینی یانینا آپارار
و اونلاری اوخوماغا قویار. بونون عوضینده ده یوخسول کیشی دؤولتلییه
سؤز وئردی کی, قیزیل قویروقلو خوروزو اونون اوچون توتسون.
یوخسول سحر تئز*دن مئشیه, همین آغاجین آلتینا گلدی.
قشنگ خوروز دینمه*دن یوخاری*دان اونا باخیردی.
یوخسول نیشان آلیب اوخلا قیزیل قویروقلو خوروزو ووردو. یوخسول
کیشی خوروزو گؤتوروب اوغلان*لارینا وئردی, اونلاری شهره, دؤولت*لی قوحومونون
یانینا گؤندردی.
دؤولت*لی قیزیل قویروقلو خوروزو گؤروب سئوینجین*دن آتیلیب-دوشدو.
او اوزو خوروزون قیزیل للک*لرینی بیر-بیر یولدو, سونرا اونو یوخسولون
اوغلان*لارینا وئردی کی, خوروزو بیشیریب ناهارا اونا وئرسین*لر. او,
اوزلویونده بئله قرارا گلمیشدی کی, یوخسولون اوغلان*لارینی درسه
گؤندرمیجک: قوی اونون یانیندا قالیب نؤکرچیلیک ائلسین*لر!
اوغلان*لار متبخه کئچیب خوروزو بیشیرمیه باشلادی*لار. اونلار
چالیشیردی*لار کی, خؤرک داد*لی اولسون, دؤولت*لی قوهوم*لاری راضی قالسین.
آنجاق بخت*لری گتیرمه*دی: خوروز بیشیب لاپ حاضر اولانا یاخین, اتین
سویو بیر*دن قازاندا پیققاپیق قاینادی, خوروزون اوره یی سیچراییب
بیرباش دؤشمه*نین اوستونه دوشدو!
- وای, بو نه بلا*دیر باشیمیزا گلدی! - دئیه بؤیوک قارداش دیللندی.
- ایندی گرک خوروزون اوره یینی توللایاق. بیر باخ ها, لاپ چیرک*لی
دؤشمه*نین اوستونه دوشوب. ایندی اونو گؤتوروب آغامیزا وئره بیلمریک...
کیچیک قارداش ایسه یالواردی:
- خوروزون اوره یینی توللاما! من سحر*دن هئچ بیر شئی یئمه میشم.
یاخشیسی بودور کی, گل اونو گؤتوروب یویاق, اوزوموز یئیک.
قارداش*لار بئله ده ائلدی*لر: خوروزون اوره یینی یویوب ایکی یئره
بؤلدو*لر, هره بیر پارچاسینی یئدی. سونرا دا بیشمیش خوروزو دؤولت*لی
قوهوم*لارینین یانینا آپاردی*لار.
دؤولت*لی او ساعت باشلادی بوشقابین ایچینی قوردالاماغا کی, خوروزون
اوره یینی تاپسین. آختاردی, آختاردی, خوروزون هامیسینی یئدی, آنجاق
اوره یی هئچ یئرده تاپمادی. اوندا دؤولت*لی, اوزونو قارداش*لارا طوطوب
سوروشدو:
- خوروزون اوره یی هانی? اونو نه نئیلمیسینیز?
قارداش*لار بو واخت احوالاتی اولدوغو کیمی اونا دانیشدی*لار.
تاماحکار دؤولت*لی اونلارین الین*دن ائله حیرصلندی کی, آغاجی گؤتوروب
اونلارین ایکیسینی ده ائودن قوودو. قارداش*لار آغلایا-آغلایا
مئشیه, اوز یوخسول, بالاجا کوما*لارینا قاییتدی*لار. اونلار هئچ باشا
دوشه بیلمیردی*لر کی, بیر خوروزون اوره یی ندیر کی, اونون اوستونده
دؤولت*لی بو قدر حیرصلنیب اونلاری ائوین*دن قوودو.
گئجه کئچدی, سحر قارداش*لار هره*سی اوز بالیشینین آلتین*دان بیر
قیزیل یومورتا تاپدی. اونلار قیزیل یومورتا*لاری دا گؤتوروب آتا*لارینین
یانینا گئتدی*لر و باش*لارینا گلنی اونا دانیشدی*لار.
آتاسی اونلارا دئدی:
- منیم او دؤولت*لی قوحوموم*دان اوره ییم برک اینجیدی, سیزی
ائوین*دن قوودوغو اوچون من بو پاریلدایان یومورتا*لاری هر کس
اولسا ساتارام, تکجه اونا یوخ.
ائله بو واخت یاخینلیق*دان گزرگی بیر تاجیر کئچیردی. یوخسول کیشی
یومورتا*لاری گؤتوروب اونون یانینا گئتدی. تاجیر دئدی:
- آ, بو یومورتا*لار کی, خالص قیزیل*دیر! من بو قیزیل یومورتا*لارا
گؤره سنه یاخشی پول وئررم.
تاجیر بونو دئییب یوخسولون اتیینه او قدر پول تؤکدو کی, او,
هئچ عومرونده بو قدر پول گؤرممیشدی.
یوخسول کیشی آنجاق ایندی باشا دوشدو کی, دؤولت*لی قوحومو اونو
همیشه آلدا*دیرمیش, - قیزیل للک اوچون اونا گوموش پول وئریردی.
“ئیبی یوخدور! - دئیه یوخسول اوز-اوزونه دوشوندو. - بیز*لرده بیر
مسل وار, دئیر*لر کی, باشقاسینی آلدا*دان اوزو ده آلدانار. ائله
بئله ده اولدو.
او گون*دن بری قارداش*لار هر گون اوز بالیش*لارینین آلتین*دان هره*سی
بیر دنه قیزیل یومورتا تاپیردی*لار. آتاسی بو قیزیل یومورتا*لاری
یاخشی قییمته ساطیردی. اونلار ایندی لاپ یاخشی دولانیردی*لار. آنجاق ان
باشلیجاسی او ایدی کی, قارداش*لار اوز آرزو*لارینا چاتمیشدی*لار: ایندی اونلارین
ایکیسی ده علم اویرنیردی و خئیلی شئی ده اویرنه بیلمیشدی*لر.

دوزاق
هاينريش بول
كيشي چپرين قيراغيندا داياندی. حسرتله
تيكانلي تئلل رين آراسيندان قارشي طرفه
باخدی. انسانا بنزه ر نهي ي ايسه آختارسا دا،
آنجاق همين يوماق لاردان (كلفل ردن)، تيكانلي
تئلل رين قارماقاريشيق يوماق لاريندان باشقا
بير شئي گؤزونه دهي مه دی. سونرا قاراوْل لاری
(مترسكل ری) گؤردو، گونشين آلووندان
چؤللوكده كي آياق يولونا ساری سورونوردولر.
اوت سوز، آلاغ سيز تورپاق، چادير، يئنه ده
تيكانلي تئلل ر و آيری قاراول لار. اوت سوز،
آلاغ سيز تورپاق، گؤز ايشله ديكجه تكرار
گؤرونن چاديرلار، تيكانلي تئلل ر. اونا كيمسه
دئميشدی كي، چپرين اورا بوراسيندا تئلل ر
قيريليب. آمما بونا اينانا بيلميردی.
گونشين ايستي سينده رنگي قاچميش ماوی
گوی ده انسانا قارشي چيخميش كيمي
گؤرونوردو. بوتون عالم، گون اورتا چاغي
حبس اولونموش بير حئيوان نفسي كيمي
پؤشلهي ن و دورغون ايستيي ه اوخشاييردی.
ايستي قورخونج آلوو ديرهي ي كيمي اونون
باشينا اوچولوب، تؤكولوردو. سانكي آليشيب
ياييليردی.
هئچ بير انسان ايزی گؤزه
چارپميردی. اونون آرخاسيندا چيلپاق قورخو
دورموشدو. باشيني چئويرمه دن، ايسته ديييني
گؤرهب يليردی. تميز فوتبال مئيدانچاسي
اطرافيندا، قوخوموش ياشب اليق كيمي، يان
آياق » يانا ياتميشديلار. سونرا دقتله تميزلنميش
لارينا گئتمهي ين نؤبه سي گليب چاتدی. « يولو
آرخادا يئرله شن اوزاقلارداكي بير جنت. بوش
چاديرلار، كؤلگهن ه جكل ر (سايبان لار) قارني
توخ گؤزتچيل ر اونلاری قورويورلار.
نه قده ر ساكيتا يدی سه، بير او قده ر
ده قيزمار گؤرونوردو.
بيردن بيره باشيني آشاغي سالدی.
سانكي بوينو، اودلو بؤيوک بير چكيج آلتيندا
سينيردی كي، سئوينديره سي بير شئي گؤردو:
چيلپاق تورپاقدا تيكانلي تئلل رين اينجه
كؤلگهل ريني. كؤلگهل ر سيخلاشميش كؤيره ک
بوداقلارا بنزهي ردی. اورهي ي اوخشايان سرينلييي
اولماليدی [او كؤلگهل رين]. او اينجه و سيخ
ناخيش لار سانكي اونا گولومسهي يرديلر. توختاق،
ووقارلي.
آستاجا اَييليب، تئلل رين آراسيندان او
گؤزه ل بوداق لارين بيريني درمك ايسته دی.
اونو گؤزلری اؤنونده توتوركن دوداغي
قاچدی. ائله بيل گؤزونون قاباغيندا بير يئلپيك
اويناي يردی. سونرا بوتون او كؤلگهل ری ايكي
اللي ييغيشديرسين دئيه، اليني اوزاتدی. تيكانلي
تئلل رين آراسيندان باخيركن گؤزلرينده كي
سئوينجدن ايز قالمادی. زيرا سرين و
دهي رلي كؤلگه جيكل ری توپلاياندا، يئرده
قالميش سايسيز حسابسيز كيچيك ايزلری
گؤردو. گؤزلرین ين ببهي ي ائله آچيلدی كي،
آز قاليردی حدقه دوستاغيندان پيرتلاييب
ائشيگه سيچراسين. اوره ک يانديريجي
هارای حشيرله دوزاغا دوشموشدو. ال
آياق چالديقجا، داشا وره ک تئلل ر، خيرداجا
ميلچك كيمي ساغا سولا چيرپدی اونو.
هؤرومچك تورونا دوشموش كيمي، كؤلگهن ين
اينجه بوداق لاريندان ياپيشماغا ال اوزاتميشدی.
اونو قورتارماق اوچون، قارنيت وخ گودوكچولر،
اللرينده سيم كَسَن قايچي لارلا گلمكده ايديلر.
اونو قورتاراجاق گودوكچولر ائلهب ير زامان
گليب چيخديلار كي، او آرتيق ترپنميردی.
آلمان Theodor Heinrich Boll هاينريش بول
يازيچي سي. او اؤز ايلكين ايشلرينده محاريبه نين پوچ
اولدوغونو افشا ائتمه يه چاليشير. سونرا آلمانين محاربه
سونراسي اخلاقيات و معنوی يوخسوللوغونا ساتيريك
طرز ده ياناشير. او، 1972 - جي ايلده ادبيات اوزره نوبل
موكافاتيني قازاندی. بول ايكنيجي دونيا ساواشيني نين
سون ايلل ريني فرانسه ده قاچقين لار كمپينده كئچيردی.
نين فعال و آپاريجي عضولريندن بيری « قروپ 47 » سونرا
اولدو. اوشاقليقدان يازماغا باشلادی و ايلك كتيابي اوتوز
باشليغي (The Train Was on Time ياشيندايكن
آلتيندا نشر ائديلدی. اونون ياراديجيل يغي نين بؤيوک
بؤلومونده، ايكينجي دونيا ساواشي ايلده تجروبهل ری نين
ايزی گؤرونور. بول 1985 - جي ايلده دونيادان كؤچدو.

3 Xəzinə


نه واختسا چوخدان منده 3 قييمتلي شئي وار ايدي، 3 خزينه، هانسيلاري کي، من ساخلاييرديم و قورويوردوم... اونلاردان بيرينجيسي - سئومک باجاريغيدير، قاليقسيز اؤزونو وئره رک؛ سئومک، هئچ نيي عوضينده طلب ائتمه دن؛ بوتون روحون و قلبينله سئومک ايکينجي خزينه - اينانماق باجاريغيدير؛ اينانماق، هئچ نه يه باخماياراق؛ ان ياخشييا اينانماق؛ سون نفسه قدر اينانماق. و اوچونجو - گؤزله مک باجاريغي؛ دايما گؤزله مک. اولجه من اينانماغي اونوتدوم... اينسانلارا اينانماغي اونوتدوم و اؤزومه، سمايا و آخماق هوروسکوپلارا، گؤزل کيتابچالارا و تاريخلره. دوزدور، منه دانيشيرديلار کي، من سادجه سادجه بؤيودوم. آما اگر بؤيومکسه-دئمه لي مأيوس اولماق، من بوتون حياتي بويو سادلؤوه اوشاق قالماغي اوستون توتاجام. سونرا من گؤزله مگي اونوتدوم. چونکي، اگر سن اينانا بيلميرسنسه، سن چتين کي، گؤزله مگي باجاراجاقسان. من آرتيق يئني ايلي گؤزلميرديم، چونکي اينانميرديم کي، او منه نييسه ياخشيني گتيره بيلر. شاهزادني گؤزلميرديم، چونکي اينانميرديم کي، او مؤوجوددور. هئچ نيي گؤزلميرديم. و ايندي منه ائله گلير کي، من کناردا دورموشام،بير گؤزل سحر من او فيکيرله اوياناجاغام کي، سئوگي-مئلودراملاري چکن رئژيسسورلارين کشفيدير. و من بيلميرم، نئجه بوتون بونلاردان خيلاص اولوم و هارا گيزله نيم...