Mövzu: Rəşid Behbudov

Rəşid Məcid oğlu Behbudov (14 dekabr 1915 - 19 iyun 1988) - görkəmli Azərbaycan müğənnisi və ictimai xadim, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, SSRİ Xalq artisti, SSRİ və Azərbaycan Dövlət Mükafatları laureatı. Lenin Ordeni, Qırmızı Əmək Bayrağı, Xalqlar Dostluğu ordenləri ilə təltif olunmuş, bir sıra xarici ölkələrin mükafatlarına layiq qörülmüşdur. Dağıstan xalq artisti, Gürcüstan əməkdar incəsənət xadimi fəxri adlarını almışdır.


Rəşid Behbudov 1915-ci il dekabrın 14-də Tiflisdə xanəndə Məcid Behbudalı oğlunun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Uşaq yaşlarından məktəb xorunda oxuyan Rəşid 1933-cü ildə Dəmiryolu Texnikumuna daxil olmuşdur. Təhsili dövründə tələbə özfəaliyyət orkestrində çalışmışdır.
Hərbi xidməti zamanı ordu ansamblının solisti olan R.Behbudov, əsgəri xidmətdən sonra Tbilisi estrada qruplarından birində solistlik edir və tezliklə bəstəkar A.Eyvazyanın rəhbərlik etdiyi İrəvan Dövlət Caz orkestrində solistliyə başlayır. 30-cu illərdə Ermənistan Dövlət Opera və Balet Teatrında klassik operaların xor səhnələrində solo oxuyur. 1939-cu ildə həmin teatrın truppası ilə birlikdə Moskvada Ermənistan incəsənəti günlərində iştirak edir. 1942-ci ildə kollektivlə birgə Krım cəbhəsinə yollanır.1943-cü ilin sonunda Bakı kinostudiyasında Üzeyir Hacıbəyovun eyniadlı operettasının motivləri əsasında çəkilən "Arşın mal alan" filmində baş rola dəvət alır. 1945-ci ildə film efirə çıxır və çox tez bir zamanda nəinki Azərbaycanda, bütün Sovet İttifaqında böyük populyarlıq qazanır. 1946-cı ildə bu filmdəki Əsgər roluna görə Rəşid Behbudov "Stalin mükafatı" ilə təltif olunur.
1949-cu ildə Budapeştdə keçirilən Gənclərin və tələbələrin Ümumdünya festivalında çıxış edir.1946-1956-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının, 1953-1960-cı illərdə fasilələrlə M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının solisti, 1957-1959-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Konsert Ansamblının təşkilatçısı və rəhbəri olmuşdur. 1966-cı ildən musiqi və estrada sənətinin caz, balet, pantomima kimi müxtəlif janrlarını üzvi surətdə birləşdirən Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrını təşkil etmiş və ömrünün sonunadək onun solisti və bədii rəhbəri olmuşdur.

Bütün Sovet respublikaları ilə yanaşı Argentina, Bolqarıstan, Belçika, Çili, Çin, Efiopiya, Finlandiya, Hindistan, İran, İraq, İtaliya, Misir, Türkiyə və s. ölkələrdə geniş repertuarla çıxış edən R.Behbudov, Azərbaycan xalq mahnılarının və Azərbaycan bəstəkarlarının vokal əsərlərinin xarici ölkələrdə populyarlaşmasında çox böyük rol oynamışdır. R.Behbudov Hindistana səfəri haqqında "Uzaq Hindistanda" kitabını yazmışdır.
1959-cu ildə ona SSRİ Xalq artisti, 1980-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilmişdir.Rəşid Behbudov SSRİ-də mikrofonsuz oxuması ilə məşhur idi.Dahi sənətkar 1988-cu il iyunun 19-da Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Qızı Rəşidə Rəşid atasının yolunu davam etdirir.


Ən məşhur əsərləri:

-Alagöz
-Ana
-Azərbaycanım
-Ayrılıq
-Bakı
-Bakının ulduzları
-Bayatılar
-Bahar sənsiz
-Evləri var
-Gözəlim sənsən
-Küçələrə su səpmişəm
-Əziz dost
-Lalələr
-Sənə də qalmaz
-Qızıl üzük və s.

sağol baci bu insani çox gözəl halində bizə annadiz

Həyatı

Rəşid Behbudov 1915-ci il dekabrın 14-də Tiflisdə xanəndə Məcid Behbudalı oğlunun ailəsində dünyaya gəlmişdir. Anası Firuzə xanım Vəkilovlar nəslinə mənsub idi.

Uşaq yaşlarından məktəb xorunda oxuyan Rəşid 1933-cü ildə Dəmiryolu Texnikumuna daxil olmuşdur. Təhsili dövründə tələbə özfəaliyyət orkestrində çalışmışdır.

Hərbi xidməti zamanı ordu ansamblının solisti olan R.Behbudov, əsgəri xidmətdən sonra Tbilisi estrada qruplarından birində solistlik edir və tezliklə bəstəkar A.Eyvazyanın rəhbərlik etdiyi Ermənistan Dövlət Caz orkestrində solistliyə başlayır. 30-cu illərdə Ermənistan Dövlət Opera və Balet Teatrında klassik operaların xor səhnələrində solo oxuyur. 1939-cu ildə həmin teatrın truppası ilə birlikdə Moskvada Ermənistan incəsənəti günlərində iştirak edir. 1942-ci ildə kollektivlə birgə Krım cəbhəsinə yollanır.

1943-cü ilin sonunda Bakı kinostudiyasında Üzeyir Hacıbəyovun eyniadlı operettasının motivləri əsasında çəkilən "Arşın mal alan" filmində baş rola dəvət alır. 1945-ci ildə film efirə çıxır və çox tez bir zamanda nəinki Azərbaycanda, bütün Sovet İttifaqında böyük populyarlıq qazanır. 1946-cı ildə bu filmdəki Əsgər roluna görə Rəşid Behbudov "Stalin mükafatı" ilə təltif olunur.
1949-cu ildə Budapeştdə keçirilən Gənclərin və tələbələrin Ümumdünya festivalında çıxış edir.

1946-1956-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının, 1953-1960-cı illərdə fasilələrlə M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının solisti, 1957-1959-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Konsert Ansamblının təşkilatçısı və rəhbəri olmuşdur. 1966-cı ildən musiqi və estrada sənətinin caz, balet, pantomima kimi müxtəlif janrlarını üzvi surətdə birləşdirən Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrını təşkil etmiş və ömrünün sonunadək onun solisti və bədii rəhbəri olmuşdur.

Bütün Sovet respublikaları ilə yanaşı Argentina, Bolqarıstan, Belçika, Çili, Çin, Efiopiya, Finlandiya, Hindistan, İran, İraq, İtaliya, Misir, Türkiyə və s. ölkələrdə geniş repertuarla çıxış edən R.Behbudov, Azərbaycan xalq mahnılarının və Azərbaycan bəstəkarlarının vokal əsərlərinin xarici ölkələrdə populyarlaşmasında çox böyük rol oynamışdır. R.Behbudov Hindistana səfəri haqqında "Uzaq Hindistanda" kitabını yazmışdır.
1959-cu ildə ona SSRİ Xalq artisti, 1980-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı verilmişdir.

Dahi sənətkar 1989-cu il iyunun 9-da Moskva şəhərində vəfat etmişdir.
Qızı Rəşidə Rəşid atasının yolunu davam etdirir.

حياتي
رشيد بئهبودوو 1915-جي ايل دئکابرين 14-ده طيفليسده خاننده مجيد بئهبودالي اوغلونون عاييلهسينده دونيايا گلميشدير. آناسي فيروزه خانيم وکيلوولار نسلينه منسوب ايدي. اوشاق ياشلاريندان مکتب خوروندا اوخويان رشيد 1933-جو ايلده دميريولو تئخنيکومونا داخيل اولموشدور. تحصيلي دؤورونده طلبه اؤزفاليت اورکئسترينده چاليشميشدير

حربي خيدمتي زاماني اوردو آنسامبلي نين سوليستي اولان ر.بئهبودوو، عسگري خيدمتدن سونرا تبيليسي ائسترادا قروپلاريندان بيرينده سوليستليک ائدير و تئزليکله بسطکار آ.ائيوازيانين رهبرليک ائتديگي ائرمنيستان دؤولت جاز اورکئسترينده سوليستلييه باشلايير. 30-جو ايللرده ائرمنيستان دؤولت اوپئرا و بالئت تئاتريندا کلاسسيک اوپئرالارين خور صحنهلرينده سولو اوخويور. 1939-جو ايلده همين تئاترين تروپپاسي ايله بيرليکده موسکوادا ائرمنيستان اينجه سنتي گونلرينده ايشتيراک ائدير. 1942-جي ايلده کوللئکتيوله بيرگه کريم جبهه سينه يوللانير. 1943-جو ايلين سونوندا باکي کينوستوديياسيندا اوزئيير حاجيبيووون عئينيادلي اوپئرئتتاسي نين موتيولري اساسيندا چکيلن " آرشين مال آلان " فيلمينده باش رولا دعوت آلير. 1945-جي ايلده فيلم ائفيره چيخير و چوخ تئز بير زاماندا نينکي آذربايجاندا، بوتون سووئت ايتتيفاقيندا بؤيوک پوپوليارليق قازانير. 1946-جي ايلده بو فيلمده کي عسگر رولونا گؤره رشيد بئهبودوو " ستالين موکافاتي " ايله تلطيف اولونور. 1949-جو ايلده بوداپئشتده کئچيريلن گنجلرين و طلبه لرين عومومدونيا فئستيواليندا چيخيش ائدير.

1946-1956-جي ايللرده آذربايجان دؤولت فيلارمونيياسي نين، 1953-1960-جي ايللرده فاصيله لرله م.ف.آخوندوو آدينا آذربايجان دؤولت اوپئرا و بالئت تئاتري نين سوليستي، 1957-1959-جو ايللرده آذربايجان دؤولت کونسئرت آنسامبلي نين تشکيلاتچيسي و رهبري اولموشدور. 1966-جي ايلدن موسيقي و ائسترادا صنعتي نين جاز، بالئت، پانتوميما کيمي موختليف ژانرلاريني عوضوي صورتده بيرلشديرن آذربايجان دؤولت ماهني تئاتريني تشکيل ائتميش و عؤمرونون سونونادک اونون سوليستي و بديعي رهبري اولموشدور. بوتون سووئت رئسپوبليکالاري ايله ياناشي آرگئنتينا، بولقاريستان، بئلچيکا، چيلي، چين، ائفيوپييا، فينلاندييا، هينديستان، ايران، ايراق، ايتالييا، ميسير، تورکييه و س. اؤلکه لرده گئنيش رئپئرتوارلا چيخيش ائدن ر.بئهبودوو، آذربايجان خالق ماهنيلاري نين و آذربايجان بسطکارلاري نين ووکال اثرلري نين خاريجي اؤلکه لرده پوپوليارلاشماسيندا چوخ بؤيوک رول اويناميشدير. ر.بئهبودوو هينديستانا صفري حاقيندا " اوزاق هينديستاندا " کيتابيني يازميشدير. 1959-جو ايلده اونا سسري خالق آرتيستي، 1980-جي ايلده سوسياليست امگي قهرماني آدي وئريلميشدير. داهي صنعتکار 1989-جو ايل اييونون 9-دا موسکوا شهرينده وفات ائتميشدير. قيزي رشيده رشيد آتاسي نين يولونو داوام ائتديرير.a