Mövzu: Tebrizli Şems

Şems-i Tebrizi (شمس تبریزی), Tebriz'de 1185 yılında dünyaya gelmiştir. Asıl ismi Mevlana Muhammed'dir. Melik Dad oğlu Ali adında bir zatın oğludur ve Azeri Türklerindendir. Şemseddin yani dinin güneşi lakabıyla anılmıştır.

Daha küçük yaşlarda manevi ilimleri tahsilde gösterdiği kabiliyetle dikkat çeken Şems, din ilimleri tahsilden sonra, genç yaşlarında Tebrizli Ebubekir Sellaf'a mürid olmuş, ününü duyduğu bütün meşhur şeyhlerden feyz almaya çalışmış ve bu sebeple diyar diyar dolaşmıştır. Bu gezginliğinden dolayı kendisine “Şemseddin Perende” uçan Şemseddin denilmiş, ayrıca Tebriz’de tarikat pirleri ve hakikat arifleri ona Kamil-i Tebrizi adını vermişlerdir.

Daha sonraları Secaslı Şeyh Rukneddin, Tebrizli Selahaddin Mahmut ile mutasavvıf Necmüddin Kübra’nın halifelerinden Centli Baba Kemal'e intisap ederek onlardan feyz almıştır. Muhammed'in ahlakını örnek alan Şemseddin-i Tebrizi, devamlı bir arayış içerisinde olmuş, manevi bir işaret üzerine de Mevlana'yı arayıp bulmuştur. Dünyaya, kılık ve kıyafete önem vermeyen Şems, Mevlana ile üç-üçbuçuk yıl süren beraberliği neticesinde onun hayatında yeni ufukların açılmasına vesile olmuş, onu ilahi aşkın potasında eriterek, kamil bir Hak aşığı yapmaya muvaffak olmuştur.Şems-i Tebrizi Şama döndüğünde Mevlana Celaleddin için onun yokluğu dayanılmazdır.Şems'in varlığını kabullenememiş kimseler Mevlana Celaleddin'e ileri geri laflar etmişlerdir. Mevlananın bu kimselerden birine verdiği cevap şöyledir:'Onun ışığı vurmazdan önce ölü bir nakıştım sadece taş duvarlarınızda. o elindeki yay ile vurmazdan önce tellerime;hep aynı nameyi çalıp söyleyen,kendi sesine yabancı bir kuru rebaptım. Ben onun avucunda baplar, bahçeler ağaçlar görür; deryalar gibi geniş,deryalar kadar berrak sular görürüm. Onun avucunda çıkan ağaçların gölgesinde dinlenirim.Lakin siz bunların hiçbirini göremezsiniz.' der. Bir süre sonra Şems, Celaleddinin oğlu Alaaddinin çağrısı üzere Konyaya geri gelir. Celaleddin bir daha şehirden ayrılmasın diye onu bir kızla evlenmeye ikna eder,bu kız Celaleddinin evinde evletlık olan Kimya Hatundur. Kimya Hatuna gizliden aşık olan Alaaddin bu durumu hazmedemez ve Şems aleyhtarlarının yanında yer almaya başlar.

Şems Hicri 645 Miladi 1247 tarihinde Mevlana'da meydana gelen büyük değişikliği hazmedemeyenler tarafından öldürüldü mü, yoksa geldiği gibi, kimseye haber vermeden Konya'yı mı terk ettiği bilinmemektedir.

Bu gün Konya’da Şems makamı olarak bilinen, halk ve bilhassa Mevlevilerce Mevlana türbesinden önce ziyaret edilen bu mescit-türbe de mevcut sanduka, boş bir sanduka mı, yoksa Mehmet Önder Bey'in bir hatırasında anlatıldığı gibi, Şems gerçekten burada mı gömülüdür, bu da bilinmez.


Niğde'deki Kesikbaş Türbesi de Şems'e izafe edilir. Bunlardan ayrı olarak Tebriz'de Geçil denilen mezarlıkta, Hoy'da, Pakistan'ın Multon şehrinde Şems türbeleri veya makamları vardır. Bunlar çeşitli rivayetlerle süslenmiştir. Pakistan'lıların söylediklerine göre de Şems, Konya'dan bir gece yarısı gizlice ayrılmış,batı İran'da Hoy şehrine hareket etmiş ve orada yerleşmiştir.Şems-i Tebrizi Hoy'da ölür ve orada gömülür.Mezarı Unesco Dünya Kültür Mirası na aday gösterilir.[1] Bir rivayete göre Mevlana'nın oğlunun Şems'i öldürenler arasında olduğudur.





--------------------------------------------------------------------------------

Şems Konyadan ayrıldıktan sonra , Mevlana hazin bir özlem duygusuna düşer ve bu durumu giderilmesi için, Şam da görüldüğü söylenen Şems için bir kervan hzırlanır ve büyük oğlu Bahaeddin ile birlikte gönderilir..Bahaeddin Şems i Konyaya dönmesi için ikna eder...

Şems Konyaya ikinci gelişinde karşılayanlar içinde Kimya Hatunu görür ve onda aradığı aşkın cemalini gördüğünü sanır , büyük iç çekişmelerden sonra Mevlana nıN üvey kızı Kimya Hatunu kendisine ister...

Mevlana üvey kızını Şems e verir ve evlenirler...sonraları aradığı aşkın cemalinin Kimya Hatunda olmadığını ve bu imtihanı kaybettiğini düşünen Şems büyük bir hayal kırıklığı yaşar , Kimya Hatunla olan evliliğinde bir cok zorlamalara ve sıkıntılara düşer...

ve sonunda karar verir Kimya Hatundan ve Konyadan ayrılmaya

Şems-i Tebrizi [Forumda Tapılan Linkleri təkcə üzvlərimiz Görə bilər. ]'da ölür ve orada gömülür. Mezarı, Unesco Dünya Kültür Mirası'na aday gösterilir.Bir rivayete göre, Mevlana'nın küçük oğlu Alaaddin de, Şems'i öldürenler arasındadır