Mövzu: Mirzə Ələkbər Sabir- Uşaqlara hədiyyə

Uşaq və buz

Dərsə gedən bir uşaq
Çıxdı buz üstə qoçaq;

Sürüşdü birdən-birə,
Düşdü üz üstə yerə.

Durdu uşaq, neylədi?
Buza belə söylədi:

”Sən nə yamansan, a buz!
Adam yıxansan, a buz!

Az qalıb ömrün sənin,
Yaz gələr, artar qəmin:

Əriyib suya dönərsən,
Axıb çaya gedərsən!”

Cütçü

Çıxdı günəş, doldu cəhan nur ilə,
Çütçü sürür tarlada cüt şur ilə.

Atlar, öküzlər kotana güc verir,
Gah yürüyür, gah yıxılır, gah durur.

Çütçü batıb qan-tərə, yer şumlayır,
Şumladığı tarlasını tumlayır.

Olsa da artıq nə qədər zəhməti -
İşləməyə var o qədər qeyrəti.

Çünki bilir rahət əziyyətdədir,
Şad yaşamaq sə`ydə, qeyrətdədir.

İndi əgərçi ona zəhmət olar,
Qışda əyali, özü rahət bular:

Cəm edəcək tarlasının hasilin,
Bəsləyəcək ailəsin, həm elin.

Yaz Günləri

Gəl, gəl, a yaz günləri!
İlin əziz günləri!

Dağda ərit qarları,
Bağda ərit qarları:

Çaylar daşıb sel olsun,
Taxıllar tel-tel olsun.

Ağaclar açsın çıçək,
Yarpağı ləçək-ləçək.

Qarğa və tülkü

Pendir ağzında bir qara qarğa
Uçaraq qondu bir uca budağa.

Tülkü görcək yavaş-yavaş gəldi,
Endirib baş ədəblə, çömbəldi.

Bir zaman həsrət ilə qarğa sarı
Altdan-altdan marıtdı baş yuxarı;

Dedi: “Əhsən sənə, a qarğa ağa!
Nə nəzakətlə qonmusan budağa!

Bəzədin sən bu gün bizim çəməni,
Şad qıldın bu gəlməyinlə məni.

Nə gözəlsən, nə xoşliqasən sən,
Yeri var söyləsəm – hümasən sən.

Tüklərindən ipək kimi parlaq,
Bədnəzərdən vücudun olsun iraq!

Bu yəqindir ki, var sevimli səsin,
Oxu, versin mənə səfa nəfəsin!”

Boylə sözdən fərəhlənib qarğa
Ağzını açdı ta ki, etsin – ğa,

“Ğa” edərkən hənuz bircə kərə
Pendiri dimdiyindən endi yerə.

Tülkü fövrən havada qapdı, yedi,
Qarğaya tə`nə ilə boylə dedi:

“Olmasaydı cəhanda sarsaqlar,
Ac qalardı, yəqin ki, yaltaqlar”.

Təbib ilə Xəstə

Bir təbibə gedib də bir bimar
Dedi: “Mə`dəmdə ağrı bir şey var;

Bir dəva ver, mana əlac eylə,
Ölürəm, çareyi-mizac eylə”.

Tutdu nəbzin təbib onun dərhal:
”Nə yemişsən?” – deyə edincə sual,

Dedi: “Yanmış çörək yedim, dostur,
Yediyim bir əlavə şey yoxdur”.

Baxa qaldı təbib onun sözünə,
İstədi bir dəva tökə gözünə.

Xəstə: “Mə`dəmdir ağrıyan, a gözüm,
Yoxsa məfhumunuz deyilmi sözüm?”

Dedi doktor ona ki: “Ey əhməq,
Eybli olmasa gözün mütləq,

Yanmış ətmək yeməz idin əsla,
Bu səbəblə yarar tökülsə dəva”.

Qarınca

Gördülər bir qarınca bir mələxi
Daşıyır qarşısında sür`ət ilə;

Dedilər: “Murə bax ki, bunca yükü
Qaldırır bir zəif qüvvət ilə”.

Dedi: “Sus, qüvvəti-bədənlə deyil,
Çəkərəm qüvvəti-həmiyyət ilə”.

Ey oğul, murdən götür ibrət,
Get ağır işdə işlə qeyrət ilə!

Ufacıq işləri hünər sanma,
Boylə işlər keçər sürulət ilə.

Hünər oldur ki, bir böyük əməli
Edəsən həll min süybət ilə.

Kişilər himməti dağı qoparır,
Kişi ol, dağ qopar həmiyyət ilə!

Xassə, icrayi-əmri-millətdə
Pişkam ol kəmali-cür`ət ilə!

Vətən uğrunda, millət eşqində!
Bəzli-can et xülusi-niyyət ilə!

İş apar, baş gedərsə qoy getsin…
Ad qalır, bəs deyilmi, millət ilə?!

Molla Nəsrəddinin yorğanı

Gecə yatmaq zamanı çatmış idi,
Molla Nəsrəddin evdə yatmış idi.

Nagəhan kuçədən ucaldı səda,
Vurharay düşdü, qopdu bir qovğa.

Molla, çiynində yorğanı, dərhal
Kuçəyə çıxdı müztərib-əhval.

Gördü bir yanda bir ağır dəstə,
Sanki minmiş adamlar üst-üstə.

İstədi dəstəyə tərəf getsin,
Bu yığıncaq nədir, – sual etsin.

İşbu əsnadə bir nəfər tərrar
Yorğanı qapdı nagəh, etdi fərar.

Molla bu qissədən pərişanhal
Evinə döncək övrət etdi sual:

”De görüm, kuçədə nə var, a kişi?
Bu nə də`vadır, anladınmı işi?”

Dedi: “Yorğan üçün imiş bu təlaş,
Aldılar yorğanı, kəsildi səvaş”.

Camuşçu və Sel


Bir kişi saxlayırdı bir camuş,
Su qatırdı südə, edirdi füruş.

Yağdı şiddətlə bir yağış nagah,
Kişinin vəz`i-hali oldu təbah.

Tutdu dünyanı sellərin cuşi,
Dər-zaman aldı, getdi camuşi.

Kişi ağlar göz ilə qıldı fəğan;
Söylədi oğlu: “Ağlama, baba can!

Çünki su südlərə tüfeyl oldu,
Qatdığın su yığıldı seyl oldu.

İndi camuşunu apardı isə,
Başına məhşəri qopardı isə.

Söyləmə kim, fələk qəzasıdır ol,
Tutduğun işlərin cəzasıdır ol”.

Molla Nəsrəddin və Oğru

Mollanın börkünü çalıb oğru,
Yüyürüb qaçdı bir bağa doğru.

Baxmadı oğrusu gedər nərəyə, -
Özü ancaq yüyürdü məqbərəyə.

Mollanı gördülər durur orada,
Dedilər: “Durmusan neçin burada?”

Dedi: “Bir oğru börkümü çaldı,
Qaçdı getdi, başım aşıq qaldı”.

Dedilər: “Oğru qaçdı, getdə bağa,
Burada boş oturma, dur ayağa,

Bağa doğru get, eyləmə ehmal,
Oğrunu tap o yerdə, börkünü al”.

“Nəmə lazım, – dedi ki, – bağ haradır,
Oğrunun aqibət yeri buradır”.