Mövzu: İzzəddin Həsənoğlu (13 əsr)

İzzəddin Həsənoğlu - Azərbaycanlı şair.

Həyatı
İzzəddin Həsənoğlu doğma Azərbaycan dilində şeirləri hifz olunmuş ilk şairlərimizdəndir. Azərbaycan dilində yazılmış və bu gün əlimizdə olan üç şerində Həsənoğlu, farsca şeirlərində Puri-Həsən təxəllüsünü işlətmişdir. Həsənoğlunun "Apardı könlümü bir xoş qəmər yüz, canfəza dilbər" mətləli qəzəli o qədər kamildir ki, Həsənoğlunun özünün də, o əsrdə yaşamış başqa şairlərimizin də artıq ana dilində yüksək bədii səviyyədə şeirlər yaratdıqlarına şübhə qalmır.

"Apardı könlümü bir xoş qəmərüz canfəza dilbər"

Apardı könlümü bir xoş qəmərüz canfəza dilbər,
Nə dilbər? Dilbəri-şahid. Nə şahid? Şahidi-sərvər.

Mən ölsəm sən, büti-şəngül, sürahi eyləmə qülqül,
Nə qülqül? Qülqüli-badə. Nə badə? Badeyi-əhmər.

Başımdan getmədi hərgiz səninlə içdigim badə,
Nə badə? Badeyi-məsti. Nə məsti? Məstiyi-sağər.

Əzəldə canım içində yazıldı surəti-məni,
Nə məni? Məniyi-surət. Nə surət? Surəti-dəftər.

Şaha şirin sözün qılır Misirdə bir zaman kasid,
Nə kasid? Kasidi-qiymət. Nə qiymət? Qiyməti-şəkkər.

Tutuşmayınca dər atəş bəlirməz xisləti-ənbər,
Nə ənbər? Ənbəri-suziş. Nə suziş? Suzişi-məcmər.

Həsənoğlu sənə gərgçi duaçıdır, vəli sadiq,
Nə sadiq? Sadiqi-bəndə. Nə bəndə? Bəndeyi-çakər.

Necəsən gəl, ey yüzü ağım bənim?

Necəsən gəl, ey yüzü ağım bənim?
Sən əritdin odlara yağım bənim.

And içirəm səndən artıq sevməyim,
Sənin ilə xoş keçər canım bənim.

Hüsn içində sana manənd olmaya,
Əsli yuca, könlü alçağım bənim.

Al əlimi irəyim məqsədimə,
Qoyma yürəkdə yana dağım bənim.

Sən rəqibə sirrini faş eylədin,
Anun ilə oldu şımtağım bənim.

Qışladım qapında itlərin ilə,
Oldu kuyin üştə yaylağım bənim.

Bən ölücək yoluna gömün bəni,
Bağa dursun yarə toprağım bənim.

Toprağımda bitə həsrətlə ağac,
Qıla zari cümlə yaprağım bənim.

Bu Həsənoğlu sənin bəndəndürür,
Anı rədd etmə yüzü ağım bənim.

Rəhmsiz xəlq olunubdur o nigarım, nə edim?

Rəhmsiz xəlq olunubdur o nigarım, nə edim?
Aparıb fikri bütün səbrü qərarım, nə edim?

El mənə tənə vurur: söylə, tükənməzmi yasın?
Axı, mən bağrıyanıq aşiqi-zarəm, nə edim?

Ayqabaqlım görüşə gəlmədi, tənha gəzərək,
Saymayım nəcmi-münəvvər, şəbi-tarəm, nə edim?

Yar apardı canımı, olmadı dildar mənə,
Özü asudə gəzir, mən güli-xarəm, nə edim?

Saldı əldən qəmi-məşuqə məni, yoxmu dəva,
Eşqdən oldu pərişan səri-karım, nə edim?

Hər iki dünyada allah gözəli düst tutar,
Mən ki, puri Həsənəm, yoxdu nigarım, nə edim?

Necəsən gəl, ey yüzü ağım bənim?
Sən əritdin odlara yağım bənim.

And içirəm səndən artıq sevməyim,
Sənin ilə xoş keçər canım bənim.


sənin ilə xoş keçər çağım bənim
çağım həm mənada həmdə qafiyədə düz gəlir.