Mövzu: novruz bayrami(nowruz)عید نوروز

This Azerbaijani tradition is one of the most interesting. Novruz is a feast of spring, coming of New Year. Before Novruz Azerbaijanis celebrate a number of previous days saying good bye to the Old year and welcoming the New year. These days are the four pre-holiday Wednesdays: Su Chershenbe (Water Wednesday),Odlu Chershenbe (Fire Wednesday), Torpag Chershenbe (Earth Wednesday) and Akhyr Chershenbe (Last Wednesday). According to the traditional beliefs the water is reborn on the first Wednesday: still waters come to motion; The fire does on the second one, the earth - on the third. On the fourth Wednesday the wind opens tree buds and spring begins.
Many ceremonies and devotions are dedicated to this day. For example in the evening each family should light the number of torches on their house's roof corresponding to the number of the family members. Everyone should jump over the burning fire saying a kind of a spell. After the fire dies out girls and young men collect the remaining ash and pour it somewhere in the outskirts of the village or a road.
It means that the hardships of those who have jumped over the fire are destroyed and thrown out far beyond their homes.
In order to find the happy match unmarried girls throw black coins, a sign of bad luck, to a water-filled jug during the daytime and in the evening before sunset they pour this water out together with the coins outside.
On "Akhyr Cheshenbe" before dark there comes the time of fortune telling. Azerbaijani girls and young men sneak to doors of their neighbors and "overheard" their conversation; then on the basis of the first words they have heard they try to tell their fortune and guess if their wishes will come true. On this day many families also tell fortunes using Khafiz book.
Among holiday ceremonies the most important one is the cooking of samani (millet porridge) which is a symbol of nature and human fertility and has a cult value. The ceremony of the cooking of samani is accompanied by ceremonial songs and dances.
The last day of the old year is considered a special feast by Azerbaijanis. On the holiday eve entire family gather at home. For the head of the family a special mat is laid. He says prayers; no one is allowed to eat without his permission. As soon as the gun shot sounds signaling the beginning of the meal, the mistress brings in milk pilau. If the gate is open on this day it means that the host is at home. If visitors come to the house they are welcomed by the eldest son or the nephew of the host. The guest is then offered rose water for hand washing and invited into the house. The head of the family gives a sign and the tea is immediately served for the guest. Such visits are paid for three days. Then there comes the women's turn to celebrate Novruz for a week.
On the last night of the old year all family members spray each other with water before going to bed "to wash off" all hardships of the old year.
Finally the holiday starts. Everyone puts on new clothes and begins partying. Nobody works on this day.
Today in Azerbaijan the official celebration of Novruz comes on March 21st. On the first day of the New year it is a tradition to rise early in the morning. If it is possible people go where water is -to a river or a spring: wash themselves, splash water on each other. Water is a symbol of cleanliness and freshness. Right there they treat each other with sweets. On this morning it is obligatory to eat something sweet for example honey or sugar. Then it is necessary to smell a fragrant smoke that is the way of getting rid of "evil spirits".
The holiday table on this day is very special. It is essential on this day to have seven dishes whose names begin with the letter "s". They are sumakh, skad (milk), sirke (vinegar), samani (aspecial millet porridge), sabzi (greens) etc . Except for the listed dishes there should be a mirror, a candle and a painted egg on the table. All these have a symbolical significance: a candle means light or fire protecting a person from evil spirits. An egg and a mirror are necessary to mark the end of the old year and beginning of the first day of the new. Azerbaijanis put the painted egg on the mirror. As soon as the egg moves the New Year begins. Everyone sitting at the table starts wishing a happy new year to each other.
As a rule during holidays the doors are not locked. It means that the family is home and glad to welcome guests. Children visit their friends and relatives with little bags for holiday presents.
On the first day of the New Year the houses should be lit all night long. Putting the light off is a bad omen.
New Year celebrations are finished on the 13th day of Novruz. On this day in the city outskirts are held mass parties with traditional games and contests like horse or camel races in which both men and women take part. The ancient spring holiday - Novruz bairamy - is one of the oldest and most beautiful Azerbaijani traditions.

Novruz Bayramı

Hər xalqın həyatında, məişətində çoxlu bayramlar olsa da, onlardan biri daha məşhur, daha sevimli olur. Azərbaycan xalqınında eləliklə keçirdiyi belə bir bayram Novruz bayramıdır.Azərbaycanda adətə görə Novruiz bayramında göyərdilən [Forumda Tapılan Linkleri təkcə üzvlərimiz Görə bilər. ] yazın gəlməsinin, təbiətin canlanmasının, əkinçiliyin rəmzidir. Azərbaycan kəndlisi səməni göyərtməklə növbəti təssərrüfat ilinə bərəkət, bolluq arzulamış, bayrama dörd həftə qalmış, hər çərşənbə axşamı və bayram günü tonqal qalamaqla, mahnı (“gün çıx!” nəğməsi və s.) qoşmaqla oda, atəşə, günəşə olan etiqad və inamını ifadə etmişdir. Bütün bu mərasimlər İslamdan çox-çox əvvəl mövcud olmuş qədim şərq ənənələrinin davamıdır.
Novruz Adətləri
Günəş dünyanın cənub yarımkürəsindən şimal yarımkürəsinə keçdiyi vaxt gecə ilə gündüz bərabərləşir. ….. Bu vaxt qış qurtarır, Yaz fəsli başlayır. Elə Novruz bayramıda bu gündə keçirilir. Deməli, Novruz bayramı əslində yazın, baharın ilk günü, təbiətin canlanması, torpağın oyanması bayramıdır. Adamlar novruz bayramının pişvazına çıxarlar. Onu nəğməylə qarşılayarlar:Novruz, novruz bahara,Güllər, güllər nübara,Bağçamızda gül olsun,Gül olsun bülbül olsun,Bahar gəldi, Bahar gəldi, Xoş gəldi,Xəstə könül onu görcək dirçəldi.Əkinçi məhsul əkəcəyi torpağın şumuna başlayır. Bağban meyvə ağacların quru budağlarını kəsib atır. Uşaqlar Novruz gülü, qar çiçəyi üçün meşələrə, çöllərə üz tuturlar.Novruz bayramının çərşənbələrində həyətlərdə tongal yandırılır. Tonqalın üstündən hoppanıb köhnə ilin azar-bezarı da yandırılır. Odun üstündən hoppananlar nəğmələrdə oxuyarlar. Ağırlığım-uğurluğum odlara,Yazda mənlə hoppanmayan yadlara.Yaxud:Ağrım-uğrum tökülsün,Oda düşüb kül olsun.Yansın alov saçılsın,Mənim bəxtim açılsın.Novruz bayramında qulaq falına çıxmaq adəti də vardır. Qaranlıq düşəndə niyyət tutub qonşuların danışıqlarına qulaq asmağa gedərlər. Ilk eşidilən söz tutulmuş niyyətə uyğun olaraq yozulur.Odur ki, Novruz bayramı axşamında evlərdə könül açan, ümid verən söhbətlər danışılmalıdır. Novruz bayramında ən çox yayılmış adətlərdən biri də qurşaq salmaqdır. Daha çox uşaqlar, cavanlar qaranlıq düşəndə evbəev gəzib bacadan, pəncərədən qurşaq sallayıb bayrampayı alırlar.Onların qurşaqlarına qovurqa, boyanmış yumurta, alma, armud, ərik, qavalı qurusu, cürbəcür şirniyyatlar bağlayırlar. Azərbaycanın böyük şairi şəhriyar da " Heydərbabaya salam" əsərində bu qurşaq sallamadan danışıb:Bayram idi gecəquşu oxurdu,Adaxlı qız bəy corabın toxurdu,Hər kəs şalın bir bacadan soxurdu,Ay nə gözəl qaydaydı şal sallamaq,Bəy şalına bayrampayı bağlamaq.şal istədim məndə evdə ağladım,Bir şal alıb tez belimə bağladım,Qullamgilə qaçdım şalı salladım,Fatma xala mənə corab bağladı.Xan nənəmi yada salıb ağladı. Novruz bayramı süfrəsinə cürbəcür xörəklər, çərəz, şirniyyat düzülür. Səməni, gül-çiçək, güzgü, su, qızıl əşyalar qoyulur. Evdəkilərin hər birinin adına şam yandırılır.Inama görə, Novruz bayramı axşamında hər kəs gərək öz evində olsun. Həm də hamı dərd-qəmi unudub şən ovqatlı olmalıdır. Onda bütün il adam üçün elə belə keçər.Novruz bayramı günündə adamlar taza paltarlarını geyib bir-birinin evinə bayram təbrikinə gedər, hədiyyələr apararlar. Bayramlaşmağa gələnlər üçün süfrəyə Novruz munasibətilə bişirilmiş şəkərbura, paxlava, qoğal və başqa şirniyyatlar, çərəzlər düzülür.Novruz bayramında kin-küdürət unudulmalıdır. Heç kəs gərək bir-biri ilə küsülü qalmasın.Novruz bayramı yadda bolluq, xeyirxahlıq, gözəllik bayramı kimi qalır. Rəngbərəng yumurta boyanır, məcməyi və sinilərdə xonça bəzənir, şam yandırılır, tonqal qalanır, səməni qoyulur, ölənlərin xatirəsi yad edilir, küsülülər barışır, qohum-qonşular bir-birinə qonaq gedir, pay göndərirlər. Aşıqlar baharı mədh edir. Oğlan və qızlar təzə paltar geyib çalıb oynayır, yallı gedirlər. Cavanlar at çapıb, güləşir, küştü tuturlar. Novruz bayramında “haxışta”, “bənövşə”, “kos-kosa” oynayırlar.
Dünya Azərbaycanlıları kollektivi və öz adımdan bütün Dünya Azərbaycanlılarını,Novruzu keçirən digər xalqları bu Novruz Byramı münasibətilə təbrik onlara xoşbəxtlik,sülh və əmin amanlıq arzu edirəmşQoy bu Novruzun süfrələrimizə bəxş etdiyi ne'mətlər ömrümüzün hər gününü ifadə etsin, Novruzun rəmzi olan od daima qəlbinizde məhəbbət adı ilə alovlansın!
Novruz bayraminiz mubarek olsun!
Xosh arzularla.......Dünya Azərbaycanlıları Kollektivi

Səməni - həyat və bolluq rəmzi, baharın ilk müjdəçilərindən hesab olunur. «Səməni, saxla məni, ildə göyərdərəm səni» deyən ulularımız yazın başlamasını təbiətin yenidən canlanması kimi qiymətləndiriblər. Səməni ilk iki çərşənbədən sonra, Novruz bayramına 10 gün qalmış göyərdilir. Səməni əsasən toxumluq buğdadan qoyulmalıdır. Sini qablarda göyərdilən səməni həm də yazda səpiləcək toxumun keyfiyyətini yoxlamağa imkan verir. Əgər səməni yaxşı cücərib boy atsa , bu o deməkdir ki bol məhsul olacaq. Bəzən suda isladılmış başqa toxumlardan da səməni qoyurlar. Bayram süfrəsi nemətləri arasında səməni mütləq olmalıdır. Özü də səməni yalnız evdə hazırlanmalıdır. Mütəxəsislər bazarlardan hazır səməni alınmasını düzgün hesab etmirlər.

Novruz gəlir, Yaz gəlir!



Bir əlində saz gəlir!



Bir əlində xonçası,



Bir əlində yaz gəlir!

Səməni

Əski çağlarda yaşıllıq, əkinçiliklə bağlı mərasim şənliyinin adıdır. Səməni bayramı daha çox bolluq, məhsul rəmzidir. Əski türklər yazın başlanmasını təbiətin «dirilməsi» rəmzi hesab edib aşağıdakı folklor nəğməsini ifadə etmişlər:

Səməni, saxla məni,
İldə göyərdərəm səni…

Toxumluq buğdadan sini qablarda göyərdilən Səməni həm də yazda səpiləcək toxumun keyfiyyətini yoxlamağa imkan verir.
Bayram süfrəsi nemətləri arasında Səməni halvası müqəddəs sayılır.

[Forumda Tapılan Linkleri təkcə üzvlərimiz Görə bilər. ]